W kwestii upamiętniania zmarłych istnieje wiele rozwiązań, które różnią się zarówno materiałem utworzenia, jak i formą oraz stylem. Nagrobki są elementem, który pełni funkcję symbolu pamięci i jednocześnie spełnia praktyczną rolę w oznaczaniu miejsca pochówku. W współzależności od tradycji, preferencji estetycznych a także dostępności materiałów, nagrobki mogą przyjmować różnorakie kształty i być zrealizowane z różnorakich surowców.
Najczęściej spotykane są nagrobki z kamienia naturalnego, jak granit czy marmur, które odróżniają się dużą trwałością i odpornością na warunki atmosferyczne. W niektórych miejscach można także zauważyć nagrobki betonowe lub zrealizowane z innych materiałów kompozytowych.
Kształty nagrobków bywają bardzo zróżnicowane i odzwierciedlają nie tylko indywidualne upodobania, ale również wpływ tradycji kulturowych a także regionalnych zwyczajów. Popularne są nagrobki klasyczne, o prostych formach i gładkich powierzchniach, jak również bardziej ozdobne, z rzeźbionymi elementami czy w formie płyt z inskrypcjami. Bardzo często pojawiają się również nagrobki nowoczesne, które mogą posiadać niestandardowe kształty oraz wykorzystują różnorodne techniki zdobienia, w tym elementy metalowe lub szklane. W zależności od potrzeb i sposobności miejsca pochówku, można spotkać nagrobki pojedyncze lub rodzinne, które zajmują większą powierzchnię i symbolizują pamięć o kilku osobach.
Materiały używane do produkcji nagrobków wpływają na ich wygląd, trwałość oraz sposób konserwacji. Kamień naturalny jest ceniony ze względu na odporność na czynniki atmosferyczne a także możliwość zachowania estetyki przez bardzo długie lata. Granit występuje w różnych barwach, co pozwala na dopasowanie nagrobka do indywidualnych oczekiwań, w trakcie gdy marmur odznacza się bardziej delikatną strukturą, niemniej jednak może wymagać większej troski ze względu na podatność na uszkodzenia mechaniczne. Nagrobki z betonu albo innych materiałów syntetycznych są zazwyczaj tańszą alternatywą, choć mogą posiadać krótszą żywotność i wymagać częstszych napraw albo renowacji.
Ważnym elementem związanym z wyborem nagrobka są także kwestie techniczne oraz prawne, które mogą wpływać na jego wygląd i rozmiar. Regulacje cmentarne określają standardy dotyczące wymiarów i rodzaju dopuszczalnych materiałów, co jest istotne przy planowaniu konstrukcji. W niektórych miejscach wprowadza się ograniczenia dotyczące ozdób lub wysokości nagrobka, co ma na celu zachowanie porządku i spójności estetycznej na terenie cmentarza. Z tego powodu decyzja o rodzaju nagrobka powinna uwzględniać także aspekty formalne a także dostępność materiałów w danym regionie.
Zobacz więcej: nagrobki Oświęcim.